Onder de koepel van de Udense Petruskerk

UDEN | Kerken en hun kerktorens hebben door de eeuwen heen een belangrijke rol gespeeld als oriëntatiepunten en “wegwijzers” in het landschap. Sinds 1890 domineert de Udense Sint Petruskerk de skyline van Uden met twee dominante torens en de markante koepel. Het is een van de zes koepelkerken die de Duitse architect Carl Weber in Zuid Nederland heeft gebouwd.

Door Wim Schigt.

Wim Schigt die jarenlang rondleidingen door de kerk gaf en alle verborgen schatten en tradities kent, vertelt regelmatig in deze krant over wat er in deze Udense kerk allemaal valt te ontdekken. Deze keer gaat het over de prachtige koepelschildering van Jan Oosterman die je ziet als je binnenin de kerk omhoog kijkt.
“In de koepel is veel te ontdekken via de koepelschildering die Jan Oosterman maakte in 1919/1920. De schildering geeft een fragment weer uit het moeilijkste boek uit de bijbel: De Openbaring (Apocalyps).

Het Lam Gods
Centraal is het Lam Gods afgebeeld met het witte vaandel met rood kruis als symbool van de overwinning op de dood. Er omheen de symbolen van de vier evangelisten Mattëus: mens of engel, Marcus: leeuw, Lucas: stier/os/kalf en Johannes: adelaar.
Vakantieweetje: zodra je deze symbolen kent kom je ze op veel plaatsen tegen in kerken, op kerkhoven, musea, geschilderd, als hout- of steensculptuur en op hoeken van (vloer)grafzerken.

De Heilige Brigitta
Verder naar buiten zijn vierentwintig oudsten geschilderd met een kroon geheven boven hun hoofd waarmee ze eer bewijzen aan de Allerhoogste.
Onder de tekstband met sanctus sanctus enz. zijn in de blindnissen (decoratieve verdiepte vlakken) mannelijke en vrouwelijke heiligen afgebeeld, herkenbaar aan de volledige gouden aureool. Onder hen ook de Heilige Birgitta. In Nederland zijn twee kloosters voor volgelingen van haar, in Uden en in Weert. In Uden wonen zij in de abdij Maria Refugie aan de Veghelse dijk.

Het duuvels trepke
Bij het aanbrengen van de heiligen figuren is de Nijmegenaar Petrus Canisius afgebeeld met een goudkleurige ring om zijn hoofd, een onvolledig aureool, omdat hij destijds was zalig verklaard. In 1925 is hij heilig verklaard.
In de koepel hangt het ‘duuvels trepke’. De naam dankt het wenteltrapje aan het feit dat het uiteraard veilig is, maar ook hoog ‘wiebelig’ in de ruimte hangt. Het dient voor het onderhoud aan de ruimte tussen koepel en buitendak.

Bij vieringen is weinig gelegenheid om de koepel te bekijken, maar bij rondleidingen kun je vanaf de begane grond met de rondleider uitgebreid de koepel bezichtigen.”