Nagedachtenis aan Udense cultuurheldin mag niet verdwijnen

UDEN | Dorry Arts (1956-2014) was de grondlegger van het kunst- en cultuuronderwijs in Uden en omgeving. Een markante persoonlijkheid die met haar onuitputtelijke energie, stralende glimlach en een niet aflatende liefde voor kunst en kinderen velen geraakt heeft. Iets meer dan tien jaar na haar dood, vindt een groepje intimi het tijd om haar te herdenken.

Door: Machteld Leistra.

Op zaterdag 9 augustus kan iedereen zich vanaf 13.00 uur onderdompelen in de kleurrijke wereld van Dorry tijdens een middag bij Kunst & Co aan het Mondriaanplein. Er zijn sprekers en muziek en er is van alles te zien en te beleven dat met deze Udense kunst- en cultuurinspirator te maken heeft. Op 11 augustus, de verjaardag van Dorry, start een expositie in de Roze Galerij van Kunst & Co die tot en met 23 augustus duurt. 

Martijn Derksen, initiatiefnemer van de middag en expositie herinnert zich de Udense culturele inspirator als een flamboyante persoonlijkheid. “Ik zat in groep acht van de Vlasgaard in Zeeland en Dorry was de juf uit de andere groep 8-klas. Ik keek huizenhoog tegen haar op. Ze had zo’n persoonlijkheid en was zo warm en inspirerend. Je werd echt door haar gezien. Dankzij haar kreeg ik de titelrol in de musical en dat heeft mijn liefde voor toneelspelen aangewakkerd.”

Toen hij als kind met zijn ouders en broers in Oostenrijk op vakantie was, kwamen ze haar stomtoevallig tegen. “Ik weet nog dat ik met open mond stond te kijken hoe ze met veel flair de auto uitkwam. Als een soort Tina Turner stapte ze die cabrio uit. Met dat markante kapsel van haar en haar kleurrijke outfit. Dat maakte enorme indruk op mij. Door die ontmoeting is ze altijd in mijn gedachten gebleven”, vertelt Martijn.
Dorry Arts was rond de eeuwwisseling de culturele motor in en rond Uden en de drijvende kracht achter

Stichting C, een organisatie die zich inzet voor kunst- en cultuuronderwijs. Ze was de grondlegger van het structurele kunst en cultuuraanbod op scholen. Inmiddels is de stichting opgegaan in Kunst & Co.

Dorry Arts bedacht talloze projecten waarin kinderen zelf de hoofdrol speelden. Zo was ze de bedenker van het Sinterklaashuis, dat nu nog steeds jaarlijks plaatsvindt. Haar plotselinge overlijden op 3 december 2014, bracht een schokgolf teweeg. Ze was pas 58 jaar oud.

“Wat Dorry allemaal in haar korte leven gedaan heeft, krijgt een normaal mens nog niet in een lang leven voor elkaar.” Als oudste broer van Dorry kent kunstschilder Alphons Arts haar natuurlijk als geen ander. “Dorry was de jongste in ons gezin van zes kinderen. Wij zaten allebei in het onderwijs en hadden creatieve aspiraties. Alhoewel we veel in leeftijd scheelden, vonden we elkaar daarin. Zij was degene die ervoor gezorgd heeft dat ik met mijn kunst uit de kast gekomen ben.”

Kartrekker
Met een glimlach haalt hij herinneringen op. “Dorry was een inspiratiebron voor velen, maar ook voor ons als familie. Dat missen we nog steeds. Ze was de kartrekker. Elk evenement in haar heerlijke nonchalante huisje was een prachtige gebeurtenis. Ze organiseerde weergaloze familiedagen en feesten waren nooit zomaar feesten, maar hadden altijd een thema. Zoals bijvoorbeeld een boerenbruiloft met alles erop en eraan. Wij zeiden ook altijd: het komt goed als Dorry het organiseert.”

Voormalig kleuterleidster Marijke de Korte kende Dorry goed en werkte na haar veel te vroege overlijden een half jaar als interim-directeur van stichting C. Zij herinnert zich een letterlijk hoogtepunt als de dag van gisteren: het levende schilderij van de Molen van Jetten in 2009 op het Udense sportpark. Dorry mobiliseerde toen 4.500 schoolkinderen, regelde een enorme hoogwerker en regisseerde het geheel. “Iedere groep kreeg een T-shirt in een specifieke kleur aan en toen moesten de kinderen voorover gebogen in een bepaald vak op het veld zitten. Toen mijn kleuters daar zaten, kwamen er opeens allemaal wormen naar boven. Dat zorgde natuurlijk voor heel wat consternatie. Alle kinderen bij elkaar vormden zo de Molen van Jetten die vanuit de hoogwerker werd gefotografeerd. Echt prachtig hoe ze dat voor elkaar heeft gebokst.”

Verbinden
Nelleke Hoppenbrouwers, projectleider bij Kunst & Co en docent beeldende vorming heeft veel aan Dorry te danken. “Ze had echt de gave om te verbinden. Ze heeft mij voorgedragen bij basisschool De Wijde Wereld, waar ik vervolgens vijf jaar lang gewerkt heb. Wat we bij Kunst & Co allemaal doen, komt echt uit haar koker. Haar nagedachtenis mag zeker niet verdwijnen. Ze heeft zo’n grote rol gespeeld.”

Marijke: “Waar we nu zitten, is de ruimte waar Dorry altijd gewerkt heeft. Altijd als ik hier binnenkwam, stond er een dienblad op haar bureau met allemaal lekkers. Hier kwamen heel veel creatieve ideeën los, zoals de leskisten die nu nog volop door scholen gebruikt worden.”

Nelleke: “Nadat je een project met haar gedaan had, kreeg je vrijwel altijd meteen daarna een lief bedankmailtje, vaak gevolgd door een cadeautje. Je voelde je echt gewaardeerd door haar. Dat wil ik ook blijven voortzetten.”
Martijn: “Dorry heeft zoveel mensen geïnspireerd. Toen ik later op de middelbare school zat, liep ik hier geregeld langs. Ze zat vaak op het pleintje koffie te drinken en dan maakten we een praatje. Dat was altijd zo gezellig. Ons volgende doel is dat dit officieel het Dorry Plein gaat heten.”

Maar eerst is er dus de middag en de expositie waar volop herinneringen zullen worden opgehaald. “Dorry heeft veel harten beroerd”, zo vertelt Alphons. “En dat beperkte zich niet alleen tot Uden. Toen ze gestorven was, kregen we berichten uit heel Brabant en verder. En zelfs nu komen er mensen bij mij aan de deur om vragen te stellen over dit evenement.”

Engel
Hij stipt ook nog even het Vlooienstoken aan, een vroegere traditie in Uden om het beddengoed een keer per jaar op feestelijke wijze te verbranden. “Zij had dat weer tot leven gebracht en dat was telkens één groot feest à la Dorry. Toen dat de eerste keer na haar dood werd georganiseerd, kwamen er vlammen in de vorm van een engel naar boven. Iedereen zei: dat is Dorry. Die foto stond de volgende dag in de krant.”

Martijn: “We hebben zoveel herinneringen aan haar bij elkaar gesprokkeld dat we er een boek mee kunnen vullen. Ik was al onder de indruk van haar, maar na de organisatie van dit evenement nog veel meer.”

Iedereen is welkom tijdens de Dorry Dag op zaterdag 9 augustus bij Kunst & Co. Inloop vanaf 12.30 uur. De expositie rondom Dorry Arts is van 11 tot en met 23 augustus. Meer info: linktr.ee/dorryarts.