Mari zet Udense kers weer op de kaart

Udenaar Mari van de Graaf (1953) heeft zeven broers en zussen. De kinderen hielpen al op jonge leeftijd met het werk op de ouderlijke boerderij. Zijn vader zat ook in de paardenhandel.

door Henk Lunenburg.

Waar ging je naar school en welke vakopleiding heb je gevolgd?
Ik ging in Mariaheide naar de lagere school omdat de afstand korter en veiliger was. Daarna ging ik in Uden naar de LTS en volgde de opleiding installateur (loodgieter). Ik behaalde alle diploma’s voor gas en water tot en met patroon. Op latere leeftijd behaalde ik mijn AOV en in 1996 werd ik ZZP’er en dat ben ik nu nog steeds.

Waar en wanneer heb jij je vrouw Bep leren kennen?
Tijdens het uitgaan bij Van Handel in Erp kwam ik Bep Kemps voor het eerst tegen. Zij woonde in Veghel en werkte als hulp in de huishouding. Na vijf jaar verkering trouwde we in 1978 in Mariaheide en we kregen vier zonen. We zijn nu oma en opa van acht kleinkinderen. Mijn vrouw en ik hebben nu twee bedrijven, van de Graaf Kemps en van de Graaf kersen.

In 1992 nam jij een stuk land van je broer over?
Ik heb geen zitvlees, ik ben graag bezig. Ik vind het een fijne uitlaatklep om na mijn werk op het land bezig te kunnen zijn. Ik verbouwde op dat stuk grond enkele jaren met succes asperges.

Daarna kregen we een hint en het advies van een gemeenteambtenaar om een kersenboomgaard te beginnen. We kregen steun van de gemeente die blij waren dat er weer een kersenboomgaard bij kwam.
Als oud burgemeester Koen Hehenkamp ons niet geholpen had, hadden wij hier nooit een kersenboomgaard op kunnen zetten. Mijn zwager Andre en broer Cor hebben ons veel geholpen met het opbouwen van de constructie. Tevens helpt broer Cor met het plukken van de kersen.

Kersen is toch een van oudsher Udens product?
Ja, Uden stond bekent als kersendorp om zijn ‘Udense Zwarte’, ‘Udense Spaanse’, ‘Bastaard Dikke’ en de ‘Meikers’. Deze historie gaat al terug tot begin 1900 en zorgde in Uden voor de nodige werkgelegenheid en bezorgde menig huishouden een extra inkomen.

Bij een telling kwam men tot bijna negenduizend hoogstam kersenbomen in de gemeente Uden, waarbij de grootste boomgaarden meer dan driehonderd bomen bevatten. Hiermee nam Uden een unieke plaats in binnen de kersenteelt in Noord-Brabant. In 1935 bracht de Udense kersenteelt bijna driehonderdduizend kilo kersen op.

In die tijd werden toch ook de Udense Kersenoogstfeesten gehouden?
Ik heb ergens gelezen dat in 1946 de eerste editie van het oogstfeesten werd gehouden, toen nog niet officieel. In 1952 kopte een krant: “Uden zag zwart van het volk- en van de kersen”. Ondanks de verzengende hitte trok het Udense Kersenoogstfeest dat jaar dan ook tienduizenden mensen die samen tienduizend kilo’s kersen aten.

De feesten waren zo succesvol dat ze tien jaar later stopte. Niet door gebrek aan belangstelling, maar de organisatie trok er de stekker uit omdat het te groot en te druk werd. Het was niet langer verantwoord. Een paar jaar later was het helemaal gedaan met de Udense kers. In de jaren zestig zijn ruim driehonderd Udense kersenboomgaarden verdwenen onder invloed van hoge plukkosten, stadsuitbreiding projecten en EU-rooipremies.

In 2013 heb jij op je stuk grond je eerste kersenbomen geplant?
We hebben gekozen voor laagstam kersenbomen met een maximale hoogte van drie en een halve meter. In 2016 zag ik de toekomst van ons bedrijf aan de Duifhuizerweg ‘Mari’s Kersenvreugd’ somber in omdat de gemeente Uden het plan afwees om boven de boomgaard een permanente beschermkap te bouwen van vier meter hoog.
Een overkapping is nodig om de kersen te beschermen tegen vogels en voorkomt beschadigen en barsten van de schil door de regen. De overkapping bestaat bogen over de kersenbomen. Het regenwater valt tussen de bogen op het graspad tussen de bomen en zorgt zo voor een natuurlijk beregening. Ook heel belangrijk, de plukkers blijven droog tijdens het plukken. Het insectengaas om de boomgaard heen zorgt ervoor dat de minimaal bestrijdingsmiddelen hoeven te gebruiken.

Na drie jaar zwoegen konden jullie voor het eerst de vruchten plukken?
Ja pas in 2017 konden we voor het eerst een partij kersen plukken die geschikt waren voor de consument. Op dit moment hebben we 1375 laagstam kersenbomen met dertien verschillende soorten kersen, die elkaar opvolgen met rijp worden. De Adriana is een Italiaanse kers die wij als enige in Nederland zelf geïmporteerd hebben. Dit is een perfecte kers lekker, stevig en zoet.

Wij zijn trots op ons brede scala aan kersenrassen, elk met zijn eigen unieke smaakprofiel en karakter. Ieder ras wordt door ons met aandacht geteeld, zodat we steeds de beste kwaliteit kunnen aanbieden. De subtiele verschillen tussen de verschillende rassen zijn een traktatie voor elke kersliefhebber. De diversiteit aan kersen kan al vanaf begin juni tot ongeveer 10 augustus geproefd en gekocht worden aan de Duifhuizerweg 18 in Uden. 

Meer informatie op: www.vandegraafkersen.nl. 

Mari v.d. Graaf