Vermiste kunstwerken gemeente per ongeluk met grof vuil meegegeven

UDEN | “Een heel vervelende fout die wel binnenkomt bij de betrokkenen.” Burgemeester Hans van der Pas reageert aangeslagen op het nieuws dat de zesenveertig vermiste kunstwerken destijds hoogstwaarschijnlijk per ongeluk met het grof vuil zijn meegegeven en zijn vernietigd. “Zo ga je natuurlijk niet met spullen om.” 

Door Machteld Leistra. 

De kunstwerken, waaronder een zeefdruk van Andy Warhol van prinses Beatrix, verdwenen na de herindeling van de gemeenten Uden en Landerd en de daarop volgende verbouwing van het gemeentehuis in Uden. De geschatte waarde van de kunstwerken is 22.000 euro waarvan de Andy Warhol goed is voor zo’n 15.000 euro. De kans dat de kunstwerken nog worden teruggevonden, acht de burgemeester erg klein. 

Grote onzorgvuldigheid
Van der Pas spreekt van grote onzorgvuldigheid door communicatiefouten. “We kwamen er vorig jaar achter dat we deze kunstwerken misten toen we een inschatting wilden maken van de waarde van de kunstwerken om ze te kunnen veilen. Ze stonden onder meer beneden in de kelder van het gemeentehuis opgeslagen in rolcontainers en hadden eerder waterschade opgelopen.”

Afgevoerd met grof vuil
Gemeente Maashorst gaf Onderzoeksbureau BING (Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten) de opdracht het mysterie van de verdwenen kunstwerken te onderzoeken. Daarvoor interviewde het bureau betrokken ambtenaren en bestuurders. De conclusie van het onderzoek dat net is afgerond, geeft geen definitief uitsluitsel, maar stelt dat het meest aannemelijke scenario is dat de vermiste kunstwerken per ongeluk zijn afgevoerd met het grof vuil. Van der Pas: “Het is niet duidelijk hoe dat precies gebeurd is. Verklaringen van medewerkers zijn strijdig met elkaar. Vermoedelijk zijn de kunstwerken september 2023 voor het laatste gezien, maar wat er daarna is gebeurd is niet meer te achterhalen.”

Aangifte bij de politie
Het is niet de verwachting dat de kunstwerken nog worden teruggevonden, iets wat de burgemeester enorm betreurt. Nadat de vermissing werd ontdekt, is meteen aangifte gedaan bij de politie. “Er wordt zo onder meer in de gaten gehouden of de kunstwerken via internet opduiken of op een andere manier aangeboden worden,” aldus Van der Pas.

Onduidelijkheid in communicatie
Volgens het onderzoeksbureau zijn er meerdere oorzaken waardoor het weggooien van de kunstwerken kon gebeuren. Zo was het eigenaarschap niet goed belegd, waren er geen beleid en procedures vastgelegd rondom de verbouwing en werd er onvoldoende snel gehandeld toen de kunstwerken vermist bleken. Evenmin waren er richtlijnen voor registratie, opslag, conservering en beveiliging van de kunstwerken. Van der Pas: “Er was geen goed overzicht van wat we allemaal in huis hadden. Mensen hebben zelf keuzes gemaakt destijds. Niemand was verantwoordelijk voor de kunstwerken. De vermissing is ook niet meteen gemeld. Er was veel onduidelijkheid in de communicatie. Het is natuurlijk achteraf gesproken, maar we gaan er nu voor zorgen dat dit in de toekomst niet meer zal kunnen gebeuren.”

Volledige verantwoordelijkheid 
Het college van B&W betreurt dat dit op deze manier kon plaatsvinden en neemt hiervoor de volledige verantwoordelijkheid. Het onderzoeksrapport biedt gerichte maatregelen voor de toekomst. Het college heeft toegezegd dat de gemeente hier zo snel mogelijk mee aan de slag gaat. Zo adviseren de onderzoekers om de huidige kunstwerken die de gemeente bezit te laten taxeren. Daarnaast adviseren zij om passende procedures en richtlijnen op te stellen voor borging van registratie en voor zorgvuldige opslag, beveiliging en transport.