Onder de koepel van de Petruskerk: de oude en de nieuwe kerk
Wim Schigt gaf jarenlang rondleidingen door de Petruskerk en kent alle verborgen schatten en tradities. Regelmatig vertelt hij in deze krant over deze markante Udense kerk en wat er allemaal valt te ontdekken. Dit keer tekende hij het spannende verhaal op van de mysterieuze brand in 1886. Was deze brand aangestoken of niet?
Door Wim Schigt
In 1886 vloog de erste Petruskerk in Uden in brand. Uden telde toen circa 4.000 tot 4.500 inwoners, waarvan ca. 3.000 kerkgangers. Hoe overweldigend moet dan de tweede nieuwe grote Petruskerk zijn geweest bij de ingebruikname in 1890!
Ongunstig was de brand niet, want pastoor Spierings had al langer zijn zinnen gezet op een grotere kerk. Hoe de brand is ontstaan, blijft gissen. Wel doen verhalen de ronde dat de brand zou zijn aangestoken. Pastoor Spierings weigerde een verklaring van geen bezwaar voor de wijding van een subdiaken. Het valt op dat die kandidaat een dag na de brand zijn biezen pakte en vertrok naar Harderwijk. Daarnaast wordt ook een hulporganist als verdachte beschouwd, omdat hij twee pogingen ondernam om het orgel in brand te steken nadat hij als organist was gepasseerd. Het lijkt erop dat de tweede poging succesvol was.
De locatie en de contouren van de toenmalige Romaanse Petruskerk is zichtbaar gemaakt naast het oorlogskerkhof aan de Burg. Buskensstraat, ter hoogte van de plaats van de dodenherdenking op 4 mei.
Over de locatie voor de nieuwe, huidige Petrus kerk is veel gediscussieerd. Uiteindelijk is de keuze gevallen op een locatie die qua grondaankoop financieel aantrekkelijk was. Men zag bovendien ook het belang van de nieuwe locatie voor de parochie dichter bij het centrum, dat wil zeggen meer opgeschoven richting de markt.
Uiteindelijk valt het besluit tot de bouw van een nieuwe kerk, waarbij Carl Weber zich aandient als architect. Weber ontwierp een koepelkerk in de neo romano gotische stijl. Een iconische baken in het landschap.
Als bezoekers uit Veghel merken hoe trots Uden is op de prachtige koepelkerk van Weber, reageren zij met het tegenwicht dat Veghel een kerk heeft van de beroemde architect Pierre Cuypers. Wij, Udenaren, erkennen dat ook Veghel een prachtige kerk heeft, maar dat hun toren wel op Udense grond staat. Eh… hoe dat kan? Waar nu de kerktoren van Veghel staat, liep voorheen een stukje van De Aa. Daardoor was de grond voor de bouw van een toren te zwak. Een groot en diep gat werd gegraven voor een stevig fundament. Het grote gat werd gevuld met zand van … Bedaf uit Uden. Dus de toren van Veghel staat echt op Udense grond!